MES Nedir?

Üretim Yürütme Sistemi (Manufacturing Execution System - MES) 

Üretim Yürütme Sistemi (MES), üretimde kullanılan her türlü metot ile aracın toplandığı, çevrimiçi olarak entegre edilen bilgisayar destekli bir sitemdir. İlk defa 1990’da kullanılmıştır.

MES dört temel işlevi yerine getirir:

  • Üretim Sahasından Anlık-Eş zamanlı veri toplar (örneğin makine duruşları).
  • Verileri düzenleyip merkezi bir veri tabanında saklar.(ERP ile ileri geri entegre şekilde)
  • Planlama ve mühendislik büro gibi verilerin saklandığı diğer bilgi sistemlerinden kritik verileri de dâhil ederek tüm verilerin ağ üzerinden erişilir olmasını sağlar.
  • ERP’den iş emirlerini alıp düzenleyerek üretim birimlerine aktarır. Aynı zamanda vakalara eş zamanlı detaylı planlama ile tepki vererek verimliliği ve kaliteyi artırır.

MES ham maddeden bitmiş ürüne kadar üretimdeki tüm hareketi bilişim araçları yardımıyla takip etmektir. İş emirleri operatörün çalıştığı ekipmana ERP tarafından MES aracılığıyla servis edilir. Sahadaki bilgiyi operatör aracılığı ile değil tezgah ve ekipman üzerine entegre edilmiş, araçlarla, ekipmana ait PLC yazılımından yada panellerle girdi olarak alıp, ERP sisteme ve Andon panellere ileterek bilginin dağıtma ve toplanma süresini kısaltmakta ve hataları azaltmaktadır.

Device failure analysis Arıza analizleri
Device utilization rate Çalışma oranları, OEE
Failure frequency analysis Arıza, hata tekrar analizleri
Device maintenance time analysis Planlı bakım zamanlarının analizi


Tezgah üzerine entegre edilen veri toplama panelleri I/O kartlarıyla ( input output cards ) tezgah, pres,enjeksiyon makinesi vb. üretim araçlarıyla haberleşmektedir.

MES kullanımının faydaları

  • İmalat dönüş süresini (Cycle) kısaltır.
  • Hazırlık / tedarik süresini azaltır.
  • Veri girişinde harcanan süreyi tamamen ortadan kaldırır veya azaltır.
  • Ürün kalitesini iyileştirir.
  • Vardiyalar arası dokümantasyon gereğini ortadan kaldırır veya azaltır.
  • Planlama sürecini iyileştirir
  • Fabrika çalışanlarının verimliliğini artırır.
  • Kayıp belge vakalarını engeller.
  • Üretimi tamamlanmak üzere bekleyen mamullerin sayısını azaltır.
  • Müşteri hizmetlerini geliştirir.

MES’in  işlevleri

  • Üretim Sahasından Anlık-Eş Zamanlı Veri toplama
  • Performans Analizi
  • Toplanan veri baz alınarak istenilen formatta Raporlama yapmak
  • Görevlerin üretim birimlerine dağıtımı
  • İş / detay planlama
  • Bakım yönetimi
  • İşgücü yönetimi
  • Kalite yönetimi
  • Süreç yönetimi
  • Ürün takibi ve kütüğü
  • Kaynak tahsisi ve durum belirleme

MES’in ana işlevleri

  • Planlama Sistemi Ara yüzü
  • Veri Toplama
  • İş Emri Yönetimi
  • İş İstasyonu Yönetimi
  • Stok Takibi ve Yönetimi
  • Malzeme Akış Takibi
  • İstisnai Durumlar Yönetimi
  • Üretim Zekâsı

MES’in takviye işlevleri

  • Bakım Yönetimi
  • Zaman ve Devamlılık Yönetimi
  • İstatistiksel Proses Kontrolü
  • Kalite Güvence
  • Süreç Verisi ve Performansı Analizi
  • Belge ve Ürün Yönetimi
  • Ürün Takibi ve Kütüğü
  • Tedarikçi Yönetimi

Standart bir MES Sistemi aşağıdaki parçalardan oluşur;

  • Veri izleme ve yazılımı 
  • Merkezi donanımı (server)
  • Veri toplama donanımı/yazılımı
  • MES operasyon modülü
  • MES performans modülü
  • Operatör önyüzleri donanımı
  • Raporlama sistemi

 

İŞLETMEDEKİ BİLGİ İHTİYACI

Kapsamlı bir Üretim Yönetimi Sistemi  (Manufacturing Execution System MES) işletmelerdeki bilgi ihtiyaçlarını karşılar. 

Üretim departmanı:
İşletme operatörleri aşağıdaki sorulara cevap ararlar.

  • Bu makina niye çalışmıyor? 
  • Makina hızını doğru ölçebiliyor muyum? 
  • Bu ay yapılan duruşlar geçen yıla oranla nasıl?

Mühendislik Büro: 
Mühendisler, aşağıdaki sorulara cevap verebilirler.

  • Bu kontrol döngüsü için referans değerler doğru mu?
  • Koruma kilitleri limitleri proses değerlerini kararsız yapar mı? 
  • Alarmlar operatörleri yeteri derecede uyarır mı?

Süreç Mühendisleri ise aşağıdaki konulara cevap verirler.

  • Bu makina üretimde dar boğaz mı yaratıyor?
  • Bu sürücü nasıl bozuldu?
  • Malzeme stoklarım yeterli mi?

Kalite Departmanı:
Kalite Güvencesi personeli de çeşitli sorgulamalarda bulunurlar.

  • Reçete değişiklikleri ürün kalitesini ve miktarını etkiledi mi?
  • Geçen bakımdan sonra yatak sıcaklıkları ve titreşim arttı mı?
  • Geçen yıl makinalar kaç saat devrede kaldı?

Kurulacak MES sistemi yukarıda listelenen genel bilgileri sağlayacağı gibi aşağıda listelenen özel üretim takibi isteklerini gerçekleştirir;

  • Üretimin detay takibi 
  • Kalite yönetimi
  • Operatör ve diğer elemanların izlenmesi
  • ERP ile iletişim ve entegrasyon

MES, MIS değildir

MES, MIS (Management Information System) ile karıştırılmamalıdır. MES, sitemde tutulan bilgiyi kullanarak “yapay bir zekâ” yaratmak suretiyle, MIS’in yapamayacağı aşağıdaki fonksiyonları yerine getirir:

  • Üretim,
  • Parça üretimi ve ölçümü,
  • İş emri önceliklerini yönetme,
  • Personel atama / yeniden atama,
  • Yarı mamulleri tahsis etme / yeniden tahsis etme,
  • Makineleri açma, kapama,
  • Yarı mamulleri iş istasyonlarına iletme, iş istasyonlarından alma,
  • Üretim ekipmanını programlama / yeniden programlama,
  • Tedarikçi yönetimi,
  • Üretim sürecine uluslararası en iyi yöntem ile yalın üretim ve altı sigma düşüncesini aşılama,
  • Tedarik zinciri yönetimi tepki süresini doğrudan geliştirme